Genetik Danışmanlık Kimler İçin Gereklidir?

Genetik Danışmanlık Kimler İçin Gereklidir?

Genetik danışmanlık, genler aracılığı ile kalıtılan kalıtsal bir hastalık taşıyan ya da taşıma olasılığı riski bulunan kişiler ve bu kişilerin birinci derece akrabalarına verilen hizmettir. Çok eski dönemlerde bu hastalıkların varlığı bilinse de risk olarak değerlendirilmesi ya da olası bir rahatsızlık ya da gebelik durumunda konu ile ilgili nelerle karşılaşılabileceği hakkında bilgi edinilmesi neredeyse imkansızdı. Gelişen teknoloji ile birlikte hastalıkların çok daha derinlere inilerek değerlendirilmesi ve genler üzerinden bu sonuçların okunabiliyor olması ile genetik uzmanlarla tanıştık. Tabii ki çok değerli olan bu tip sağlık bilgilerinin hastalarla birebir olarak görüşülerek değerlendirilmesi ile de hastaların haklarına dahil olan ayrı bir durum oldu. Genetik Danışmanlık olarak adlandırılan bu hizmet ile de genetik açıdan yaşanabilecek birçok sorun daha yolun başında kontrol altına alınabilir duruma geldi.

Genetik Danışmanlar, riskli olan hastalıkla ilgili süreci, olası tedavi yöntemlerini, her şeye rağmen ortaya çıkabilecek tekrarlama riskleri ve tıbbi anlamda sunulabilecek çözüm yolları ile ilgili detaylı şekilde bilgi verir. Genetik danışmanlık hizmeti veren kişi genetik uzman olabileceği gibi, bu konuda eğitim almış başka uzmanlık alanlarında çalışma ve tecrübe sahibi olan bir doktor, genetikçi ya da psikolog olabilir. Genetik danışmanların asıl görevi hastaya ve ailesine konu olan hastalıkla ilgili bilgileri doğru ve eksiksiz  olarak aktarmak ve tıbbi açıdan çözüm yolları sunmaktır. Bu şekilde yapılan çalışma sisteminde ise danışman asla yönlendirici olmaz, sadece bilgilendirici rol üstlenir. Hastalıkla ilgili tüm kararlar hastaya aittir.

Genetik danışmanlık kimler için gereklidir?

  •  Genetik veya kalıtsal bir hastalığı olanlar ya da hastalığın taşıyıcısı olanlar için
  •  Genetik hastalığı olan ya da taşıyıcısı olan çocuklar ve aileleri için
  •  Tekrarlayan gebelik kayıpları yaşayan aileler için
  •  Teratojen bir ajan ile karşılaşanlar için
  •  İleri yaş gebeliklerde
  •  Akraba evliliği olan ya da akrabalar arasında genetik hastalık yaşayanlar için
  •  İnfertilite durumlarında
  •  Gebelikte anne karnındaki bebekte tıbbi sorun tespit edilenler için özellikle genetik danışmanlık gerekmektedir. Hastanın ya da hasta yakınlarının tıbbi süreçlere hakim olmaları kolay değildir. Onların anlayacağı dilde ve şekilde her detayın zamanında ve eksiksiz olarak aktarılması çok önemlidir. Burada hasta iletişimi konusu da ön plana çıkmaktadır.

Genetik danışmanlık hizmeti sonrasında nasıl ilerlenmelidir?

Genetik danışmanlık hizmeti hastalığın durumuna göre izlenecek ve devam edecek bir süreçtir. Bu süreç içinde genetik danışman, hasta ve aile bireyleri ile sürekli iletişim halindedir ve karar aşamasına gelene kadar her şekilde testlerden hastalığın gidişatına kadar her detayı eksiksiz olarak aktarır. Çözüm yollarını da hem değerlendirip hem de en uygun dille aktaran danışman, karar verme sürecinde ise sadece akılda kalan soruları yanıtlayacaktır. Karar verme aşaması tamamen hastaya ve ailesine ait olacaktır. Bu aşamada genetik danışman kendi fikrini beyan edemez ya da hastayı net bir şekilde yönlendiremez. Her çözüm yolu ile ilgili kafalarda soru kalmaması için detaylı olarak bilgi aktarımına da devam eder.

Hastalık ve seyri ile ilgili tüm endişeleriniz ve sorularınız cevaplanıncaya kadar genetik danışmanlık süreci devam eder. İster doğum öncesi tanı yöntemlerinden biri ile ilgili, ister kanser hastalığının evreleri ile ilgili olsun bu durum değişmez. Sürece dahil olan herkes tüm verilere ulaştığında ve artık hiçbir soru işareti kalmayıp, karar verildiğinde ise genetik danışmanlık süreci de tamamlanmış olur.

Genetik danışmanlık hizmeti nasıl bulunur?

Hastalıkla ilgili görüştüğünüz doktorunuza bu konuda genetik danışmanlık almak istediğinizi belirttiğinizde, doktorunuz size en yakın ya da kendileri ile çalışan genetik danışmanlık hizmeti sunan merkezleri belirtecektir.