Kanser Genetiği

Kanser Genetiği

Genler, proteinler yaparak hücrelerin nasıl çalıştığını kontrol eder. Proteinlerin spesifik fonksiyonları vardır ve hücre için haberci görevi görürler.

Her genin proteini yapmak için doğru talimatlara sahip olması gerekir. Bu, proteinin hücre için doğru işlevi yerine getirmesini sağlar.

Tüm kanserler, bir hücredeki bir veya daha fazla gen mutasyona uğradığında başlar. Mutasyon bir değişikliktir. Anormal bir protein oluşturur veya bir proteinin oluşumunu önleyebilir.

Anormal bir protein, normal bir proteinden farklı bilgiler sağlar. Bu, hücrelerin kontrolsüz bir şekilde çoğalmasına ve kanserli hale gelmesine neden olabilir.

Genetik mutasyonlar hakkında

2 temel genetik mutasyon türü vardır:

Edinilmiş mutasyonlar; Bunlar kanserin en yaygın nedenidir. Bir kişinin hayatı boyunca belirli bir hücredeki genlere verilen hasardan ortaya çıkarlar. Örneğin; bu bir göğüs hücresi veya bir kolon hücresi olabilir. Bu hücre daha sonra birçok kez bölünür ve bir tümör oluşturur. Bir tümör anormal bir kitledir. Edinilmiş mutasyonlar nedeniyle ortaya çıkan kansere sporadik kanser denir. Edinilmiş mutasyonlar vücuttaki her hücrede bulunmaz ve ebeveynlerden çocuğa geçmez.

Bu mutasyonlara neden olan faktörler şunları içerir:

  • Tütün ürünleri
  • Ultraviyole (UV) radyasyonu
  • Virüsler
  • Yaş

Germline mutasyonları; Bunlar daha az yaygındır. Bir sperm hücresinde veya yumurta hücresinde bir germ hattı mutasyonu meydana gelir. Gebe kalma anında doğrudan bir ebeveynden çocuğa geçer. Embriyo bir bebeğe büyüdükçe, ilk sperm veya yumurta hücresinden gelen mutasyon vücuttaki her hücreye kopyalanır. Mutasyon üreme hücrelerini etkilediğinden, nesilden nesile geçebilir.

Germline mutasyonlarının neden olduğu kansere kalıtsal kanser denir. Tüm kanserlerin yaklaşık% 5 ila% 20’sini oluşturur.

Mutasyonlar ve kanser

Mutasyonlar sık sık olmaktadır. Bir mutasyon faydalı, zararlı veya nötr olabilir.  Bu, genin nerede değiştiğine bağlıdır. Tipik olarak, vücut çoğu mutasyonu düzeltir.

Tek bir mutasyon muhtemelen kansere neden olmaz. Genellikle kanser, bir ömür boyunca çoklu mutasyonlardan ortaya çıkar. Bu nedenle kanser yaşlılarda daha sık görülür.

Kansere bağlı gen türleri

Kanser gelişimine katkıda bulunan genlerin çoğu geniş kategorilere ayrılır:

-Tümör baskılayıcı genler; Bunlar koruyucu genlerdir. Normalde, hücre büyümesini şu şekilde sınırlarlar:

  • Hücrelerin yeni hücrelere ne kadar hızlı bölüneceğini izleme
  • Eşleşmeyen DNA’yı onarma
  • Bir hücre öldüğünde kontrol etme

Bir tümör baskılayıcı gen mutasyona uğradığında, hücreler kontrolsüz bir şekilde büyür. Ve sonunda bir tümör oluşturabilirler.

Tümör baskılayıcı genlerin örnekleri arasında BRCA1, BRCA2 ve p53 veya TP53 bulunur.

 

-BRCA1 veya BRCA2 genlerindeki germline mutasyonları, bir kadının kalıtsal meme veya yumurtalık kanseri geliştirme riskini ve bir erkeğin kalıtsal prostat veya meme kanseri geliştirme riskini artırır. Ayrıca kadınlarda ve erkeklerde pankreas kanseri ve melanom riskini arttırırlar.

 

-Kanserli kişilerde en yaygın mutasyona uğramış gen p53 veya TP53’tür . Kanserlerin % 50’sinden fazlası eksik veya hasarlı bir p53 geni içerir. Çoğunda p53 gen mutasyonu elde edilir. Germline p53 mutasyonları nadirdir, ancak bunları taşıyan hastalar birçok farklı kanser türü geliştirme riski daha yüksektir.

 

-Tümörlerin büyümesini baskılayan bir protein üreten başka bir gen PTEN’dir . Bu gendeki mutasyonlar , meme, tiroid, endometriyal ve diğer kanser türlerini arttıran kalıtsal bir bozukluk olan Cowden sendromu ile ilişkilidir .

 

Kalıtsal kanser sendromlarında rol oynayabilecek daha fazla genler için merkezimize danışabilirsiniz…

 

-Onkojenler; Bunlar sağlıklı bir hücreyi kanserli bir hücreye dönüştürür. Bu genlerdeki mutasyonların kalıtsal olduğu bilinmemektedir.

İki yaygın onkogen şunlardır:

HER2, kanser büyümesini ve yayılmasını kontrol eden özel bir protein. Bazı kanser hücrelerinde bulunur. Örneğin, göğüs ve yumurtalık kanseri hücreleri.

RAS hücre iletişim yollarının hücre büyümesi ve hücre ölümüne katılan proteinleri yapan genleri ailesi,.

 

DNA onarım genleri;  Bunlar DNA kopyalandığında yapılan hataları düzeltir. Birçoğu tümör baskılayıcı genler olarak işlev görür. BRCA1, BRCA2 ve p53’ün tümü DNA onarım genleridir.

Bir kişinin DNA onarım geninde bir hatası varsa, hatalar düzeltilmeden kalır. Sonra hatalar mutasyona dönüşür. Bu mutasyonlar sonunda kansere, özellikle tümör baskılayıcı genlerde veya onkogenlerde mutasyonlara yol açabilir.

DNA onarım genlerindeki mutasyonlar kalıtsal veya edinsel olabilir. Lynch sendromu kalıtsal türün bir örneğidir. BRCA1, BRCA2 ve p53 mutasyonları ve bunların ilişkili sendromları da kalıtsaldır.

 

Kanser genetiğini anlamadaki zorluklar

Araştırmacılar kanser genlerinin nasıl çalıştığı hakkında çok şey öğrendiler. Ancak birçok kanser belirli bir genle bağlantılı değildir. Kanser muhtemelen birden fazla gen mutasyonu içerir. Dahası, bazı kanıtlar genlerin çevreleriyle etkileşime girdiğini göstermektedir. Bu, genlerin kanserde oynadığı rol hakkındaki anlayışımızı daha da karmaşık hale getirir.

Bu yüzden Onkoloji, Patoloji, Genetik gibi sağlık dalların multidisipliner çalışması sonucu tanı konulup hastayı teşhis ve tedavi konusunda çalışmaların tümünü  kapsayan bir çalışma gerektirir.

DNA Laboratuvarları Genetik Hastalıklar Değerlendirme Merkezinde; Genetik Uzmanları, laboratuvar personeli ve biyoinformatik uzmanları ile yoğun olarak kanser genetiği çalışmaları sürmektedir.

Başlıca Kanser Panellerimiz;

·         Kapsamlı Kalıtsal Kanser Paneli (131 Gen)
·         Kalıtsal Meme ve Over Kanseri (27 Gen)
·         Kalıtsal Meme Kanseri Yüksek Risk Paneli (7 Gen)
·         Kalıtsal Kanser Yüksek Risk Paneli (27 Gen)
·         Kalıtsal Kolorektal Kanser Paneli (16 Gen)
·         Kalıtsal Endokrin Kanser Paneli (22 Gen)
·         Kalıtsal Gastrointestinal Kanser Paneli (38 Gen)
·         Kalıtsal Jineolojik Kanser Paneli (20 Gen)
·         Kalıtsal Lösemi Paneli (34 Gen)
·         Kalıtsal Akciğer Kanseri Paneli (4 Gen)
·         Kalıtsal Melanoma ve Cilt Kanseri Paneli (18 Gen)
·         Kalıtsal Pankreatik Kanser Paneli (22 Gen)
·         Kalıtsal Paraganglioma ve Feokromasitoma Paneli (10 Gen)
·         Kalıtsal Pediatrik Kanser Paneli (64 Gen)
·         Kalıtsal Renal Kanser Paneli (25 Gen)
·         Kalıtsal Retinoblastoma Paneli (4 Gen)
·         Kalıtsal Tiroid Kanseri Paneli (8 Gen)
·         Tüberoz Skleroz Paneli (2 Gen)
·         Xeroderma Pigmentosum Paneli (9 Gen)

 

BRCA1- BRCA2 Tüm Gen Dizileme

BRCA1- BRCA2 MLPA Çalışması

P53 Tüm Gen Dizileme

PTEN Tüm Gen Dizileme

HER2 FISH

Translokasyonlar

Hematolojik Panelller

Testler hakkında detaylı bilgi için test listemizi inceleyebilir yada bizimle iletişime geçebilirsiniz.